के हो ‘काडोमात्सु’? जापानी नयाँ वर्षको सजावटको अर्थ र परम्पराको पूर्ण मार्गनिर्देशन
के हो ‘काडोमात्सु’? जापानी नयाँ वर्षको सजावटको अर्थ र परम्पराको पूर्ण मार्गनिर्देशन
जापानमा नयाँ वर्ष आउँदा, तपाईंले घरको ढोका वा भवनको गेट अगाडि बाँस र सल्लाबाट बनेको अनौठो सजावट देख्न सक्नुहुन्छ। यो सजावटलाई “काडोमात्सु” (門松) भनिन्छ। पहिलो पटक देख्नेहरूका लागि, “यो के चीज हो?” भन्ने प्रश्न उठ्न सक्छ।
यो लेख जापानमा सबैभन्दा प्रतिष्ठित नयाँ वर्ष परम्पराहरू मध्ये एक बुझ्नको लागि तपाईंको पूर्ण मार्गनिर्देशन हुनेछ। हामी यसको अर्थ, कसरी स्थापना गर्ने, र यसलाई कसरी सही तरिकाले डिस्पोज गर्ने भन्ने बारे विस्तृत रूपमा छलफल गर्नेछौं। यो परम्परा बुझ्दा जापानमा तपाईंको नयाँ वर्ष मनाउने अनुभव अझ धनी हुनेछ।
के हो काडोमात्सु? नयाँ वर्षका देवतालाई स्वागत गर्ने सजावट
काडोमात्सु एक परम्परागत नयाँ वर्ष सजावट हो जुन घरको गेट वा प्रवेशद्वार अगाडि जोडीमा राखिन्छ। यसको मुख्य कार्य शिन्तो विश्वासमा नयाँ वर्षका देवता तोशिगामी-सामा (年神様) को आगमनलाई स्वागत गर्नका लागि चिन्ह वा “एन्टेना” को रूपमा काम गर्नु हो।
विश्वास गरिन्छ कि नयाँ वर्षमा, तोशिगामी-सामा स्वर्गबाट ओर्लनुहुन्छ र प्रत्येक घरमा आगामी वर्षको लागि भाग्य र प्रशस्त फसलको आशीर्वाद दिन आउनुहुन्छ। काडोमात्सुले देवताको भ्रमणको बेला अस्थायी निवास (योरिशिरो) को रूपमा कार्य गर्दछ।
काडोमात्सुको प्रत्येक अवयव पछाडिको अर्थ
- सल्ला (松 – मात्सु): यसको पातहरू वर्षभरि हरिया रहने हुनाले, सल्लाले दीर्घायु र अमरत्वको प्रतीक गर्दछ।
- बाँस (竹 – ताके): बाँस धेरै छिटो र सीधा माथि बढ्छ, जसले शक्ति, जीवनशक्ति, र समृद्धि प्रतिनिधित्व गर्दछ।
- प्लम फूल (梅 – उमे): कहिलेकाहीँ सजावटको रूपमा थपिने, जाडोको अन्त्यमा फुल्ने प्लम फूलले आशा र नयाँ सुरुवातको प्रतीक गर्दछ।
काडोमात्सुको बारेमा व्यावहारिक मार्गनिर्देशन
कहिले राख्ने र कहिले हटाउने?
काडोमात्सु सामान्यतया क्रिसमस पछि डिसेम्बर २८ सम्म राखिन्छ। डिसेम्बर २९ मा राख्नु अशुभ मानिन्छ (किनकि ९ लाई “कु” पढिन्छ जुन “कुरुशिमी” वा पीडा जस्तै सुनिन्छ), र डिसेम्बर ३१ मा राख्नु देवताप्रति अनादर मानिन्छ। काडोमात्सु जनवरी ७ (वा केही क्षेत्रमा जनवरी १५) सम्म राखिनेछ।
कसरी प्रदर्शन गर्ने?
काडोमात्सु सधैं प्रवेशद्वार वा गेटको बायाँ र दायाँ दुवै छेउमा जोडीमा प्रदर्शन गरिन्छ।
कसरी डिस्पोज गर्ने?
यसलाई पवित्र वस्तु मानिने हुनाले, तपाईंले यसलाई सामान्य फोहोरमा फ्याँक्नु हुँदैन। सबैभन्दा सामान्य तरिका नजिकैको शिन्तो मन्दिरमा लगी “डोन्डो-याकी” (どんど焼き) नामक अग्नि उत्सवमा जलाउनु हो, जुन सामान्यतया जनवरी १५ को आसपास आयोजना गरिन्छ।
कहाँबाट किन्न सकिन्छ?
वर्षको अन्त्यतिर, तपाईंले विभिन्न फूल पसलहरू, ठूला सुपरमार्केटहरू, वा होम सेन्टरहरूमा सजिलै काडोमात्सु किन्न सक्नुहुन्छ। यसको मूल्य सानो आकारका लागि केही हजार येनदेखि ठूला र व्यावसायिक कारीगरहरूले बनाएका लागि दशौं हजार येनसम्म फरक-फरक हुन्छ।
अन्य महत्त्वपूर्ण नयाँ वर्ष सजावट
- शिमेकाजारी (しめ飾り): धानको परालको डोरीबाट बनेको सजावट जुन ढोका माथि झुण्ड्याइन्छ। यसको कार्य देवतालाई स्वागत गर्न पवित्र क्षेत्रको रूपमा चिन्ह लगाउनु र दुष्ट आत्माहरूलाई भगाउनु हो।
- कागामी मोची (鏡餅): देवताका लागि चढाइने प्रसाद जसमा दुई गोलाकार मोची केक एकमाथि अर्को राखिएको हुन्छ, र त्यसको माथि एउटा तितो सुन्तला (दैदै) हुन्छ। यो सामान्यतया घरको वेदीमा राखिन्छ।
निष्कर्ष
काडोमात्सु केवल एक सजावट मात्र होइन, बरु अर्थ र इतिहासले भरिएको प्रतीक हो। यो जापानी समाजले नयाँ वर्षलाई पूर्ण आशा र कृतज्ञताका साथ स्वागत गर्ने तरिका हो। यो परम्परा बुझ्दा तपाईंलाई जापानी संस्कृति बारे गहिरो अन्तरदृष्टि प्राप्त हुनेछ। यदि तपाईं नयाँ वर्षको मौसममा जापानमा हुनुहुन्छ भने, यी सुन्दर सजावटहरूमा ध्यान दिनुहोस्!
